دنياي امروز به دليل رشد روز افزون جمعيت و افزايش تقاضا براي مواد اوليه و انرژي وکاهش دسترسي به منابع طبيعي در جستجوي پيدا نمودن راه حل هايي براي بهينه کردن استانداردهاي توليد و مصرف و کاهش هزينه ها و افزايش امنيت و سلامت انسانها در مقابل حوادث گوناگون مي باشد. اهميت اين موضوع باعث شده تا بسياري از کشورها و سازمانها اين امر را به عنوان يک اصل راهبردي براي حفظ جايگاه خود درميدان رقابت و توليد اقتصـادي و افـزايش رفاه و امنيت شهرونـدان خود دنبال نماينـد . کشور ما نيـز با توجه به اينکه در حال گذ ر از مرز توسعه يافتگي و پيوستن به کشورهاي توسعه يافته مي باشد از اين امر مستثني نبوده و لازم است اين موضوع از طرف صاحبان صنايع ، دانشگاهيان وسازمانهاي درگير با جديت دنبال شود .
در اين خصوص شرکت فولاد مبارکه به عنوان يکي ازسازمانهاي برتر و پيشتاز در بين توليد کنندگان داخلي ، ترويج فرهنگ کيفيت وارتقاي رويه هاي مصرف و جاري ساختن استانداردهاي روز جهاني را به عنوان يکي از مسئوليت هاي اجتماعي خود همواره مورد توجه قرار داده است . دراين راستا برنامه ريزي هاي مستمر و منظمي درجهت اجراي پروژه هاي بهبود کيفيت و توسعه محصولات جديد باهدف پاسخگويي به نيازهاي مشتريان و ارائه خدمات مشاوره اي و همچنين برگزاري همايش ها و کنفرانسها در جهت معرفي آخرين دستاوردها و توانمندي هاي شرکت فولاد مبارکه و آشنايي متخصصين ، صاحب نظران و جامعه مهندسي کشور با مشخصات فني فولادهاي توليد داخل توسط اين شرکت انجام شده است.
با اين حال محدوديت هاي توليد در مقايسه با روند مصرف و ضرورت حفظ و حراست از منابع طبيعي و کاهش مصرف انرژي و همچنين مقاوم سازي انواع سازه هاي صنعتي و مسکوني در مقابل حوادث پيش بيني نشده و کاهش هزينه ها ، بازنگري در رويه هاي فعلي توليد را اجتناب ناپذير مي نمايد.
به همين منظور هر گونه تلاش در جهت افزايش بهره وري توليـد و کـاهش وزن فولادهـاي مصرفي ضمن بهبود خواص ورق هاي فولادي مي تواند موجب کاهش هزينه خريداران نهايي وصرفه جويي در منابع غير قابل تجديد و نهايتاً پاسخگويي بيشتر به تقاضاي بازار گردد.در اين راستا شرکت فولاد مبارکه اقدامات گسترده اي در زمينه شناخت ، توليد و معرفي گروهي از فولاد ها موسوم به فولاد هاي پر استحکام کم آلياژ (HSLA) را در قالب پروژه هاي مشترک دانشگاهي و صنعتي انجام داده است که منجر به ايجاد توانايي توليد اين گروه از فولاد ها در سال هاي گذشته گرديد و تلاش گسترده اي درجهت معرفي اين نوع فولادها و مزاياي آن جهت جايگزيني با بخشي از فولادهاي ساده کربني نموده است. از جمله برگزاري اولين همايش کاربرد فولاد هاي پر استحکام در صنعت سازه در آذر ماه سال 84 با حضور شخصيتهاي دانشگاهي و صنعتي که مجموعه مقالات آن در قالب يک کتاب به چاپ رسيده است .
پيش از فراگير شدن مصرف فولادهاي پراستحکام در دنيا فولادهاي ساده کربني عمدتاً براي استفاده در قطعات خودرو ، پل ها و ساختمان ها به کار مي رفت و با گذشت زمان و افزايش مصرف و پيشرفت تکنولوژي و به دليل نياز به کاهش وزن خودرو ها ، پل ها و سازه ها و افزايش مقاومت آنها استفاده از اين نوع فولاد ها گسترش يافته و مصرف فولادهاي ساده کربني کمتر شده است.
استحکام اين فولاد ها بيشتر به علت ريز شدن دانه ها و رسوب سختي ناشي از عناصر ميکروآلياژي در پايان فرآيند نورد گرم مي باشد که باعث مي شود ضمن افزايش استحکام فولاد ، مقاومت به ضربه فولاد نيز افزايش يابد. با توجه به اينکه کربن اين نوع فولادها در محدوده فولادهاي ساده کربني است قابليت جوش پذيري آنها هم قابل رقابت و حتي در مواردي بهتر از فولادهاي ساده کربني است.
يکي ازگريد هاي شناخته شده در گروه فلــزات پر استحکـــام گريد ST 52.3 در استاندارد DIN و معادل هاي مشابه در ديگــر اســتاندارد ها، از جملــه S 355 JR , JO در EN ، مي باشد که جانشين خـــوبي براي بخش عظيمي از مصارف گريد ST 37.2 است که به طور گسترده و سنتي در صنايع مختلف و از جمله سازه استفاده ميگردد
جدول زير مقايسه اين دوگريد در استاندارد DIN را ارائه مي دهد.
گـريد فولاد
آناليز شيمايي ذوب
( درصد وزني )
استحکام تسليم
( حداقل )
( مگاپاسکال)
استحکام کششي
( مگاپاسکال)
(ضخامت 3mm
و بالاتر
درصد ازدياد طول (حداقل )
(ضخامت 3mm
و بالاتر
تست ضربه
دمــا
( سانتي گراد )
حداقل انـرژي
(ژول)
C
(max)
P
(max)
S
(max)
ST37-2
0.17
0.05
0.05
235
340-470
24
20
27
ST52-3
0.20
0.04
0.04
355
490-630
20
0
27
همانگونه که از جدول فوق مشاهده مي شود استحکام تسليم گريد ST52.3 ، يك و نيم برابر ST37.2 ميباشد . ضمن آنکه مقاومت ضربه اي آن با توجه به انجام آزمايش در صفر درجه سانتي گراد بهتر است. ميزان کربن آن هم در حدي است که قابليت جوش پذيري خوبي را ايجاد مي نمايد. همه اين عوامل باعث مي شود که باکاربرد گريد ST 52.3 در سازه هاي صنعتي و معماري ضمن کاهش وزن ، ايجاد صرفه اقتصادي را نيز به همراه داشته باشد. در اين رابطه شرکت فولاد مبارکه با همکاري دانشگاه اقــدام به بررسي ميــزان کاهش وزن و صرفه اقتصادي در اثر استفاده از فولاد ST52.3 در مقايسه با ST 37.2 را نموده که خلاصه نتايج آن در جدول ذيل آمده است.
« مقايسه ميزان صرفه جوئي با استفاده از فولاد هاي ST 52.3 در ده سازه بررسي شده»
رديف
نوع ســــــازه
ميزان صرفه جوئي اقتصادي و وزني طراحي با ST 52.3 در مقايسه
با ST 37.2
صرفه اقتصادي (% )
صرفه وزني (% )
1
ساختمان فولادي مسکوني هشت طبقه
13.9
17
2
ساختمان فولادي مسکوني ده طبقه
22.5
25.3
3
ساختمان فولادي مسکوني هفده طبقه
19.2
22
4
قاب صنعتي دو دهانه فولادي ، سازه صنعتي با اتصلات خمشي
10.6
13.8
5
قاب صنعتي چهار دهانه فولادي ، سازه صنعتي با اتصلات خمشي
13.9
17
6
سوله صنعتي دو دهانه فولادي
9.9
13.2
7
سوله صنعتي تک دهانه فولادي
10.5
13.7
8
سوله صنعتي سه دهانه فولادي با فرم غير متعارف
4.5
7.9
9
پل تير ورقي سرتاسري ، چهار دهانه فولادي
16.4
19.4
10
پل عابر پياده سه دهانه فولادي ( پل خرپايي)
4
7.3
با توجه به مباحث بالا و رويکرد شرکت فــولاد مبارکه درترويج بکـارگيري گريد ST 52.3 به جاي بخشي از ST 37.2 و تسهيلات در نظر گرفته شــده در اين رابطه روند تحويــل اين محصول در سالهاي گــذشته مثبت بوده و مطابق بـا جدول ذيل مي باشد.
واحد:تن
سال
83
84
85
86
ميزان تحويل
44.000
50.000
59.000
67.000
با اين وجود توانايي شركت فولاد مباركه در توليد آن چندين برابرارقام ذكر شده بود ه وجا دارد با فرهنگ سازي و ايجاد بستر مناسب، مصرف كنندگان ترغيب به خريد اين محصول گردند .
